Diverse Orchidëen. Plaat 195 van Bessler's Hortus eystettensis. 1613
I Paarse orchidee
II Insectenorchidee
III Vogelnestorchidee
IV Koraalwortel
De purperorchidee, *Orchis purparva* Huds. (7), is een veerkrachtige soort die tussen de 1 en 80 cm hoog kan worden. Hij heeft brede bladeren, een dichte bloemstengel, bloemen met een roze lip met paarse stippen en een bolvormige, bruinachtige buitenste kap. Deze plant wordt nu nog maar zelden aangetroffen op droge graslanden en kalkrijke gronden. Een van de ondersoorten van de nog zeldzamere wantsenorchidee, *Orchis cariophorat*, heeft een zeer aangename geur. Deze komt zeer sporadisch voor in de natte weiden in heel Europa. Beide Orchis-soorten zijn beschermd en staan op de Rode Lijst van bedreigde soorten in Duitsland.
De vogelnestorchidee, dankt zijn naam aan het unieke uiterlijk van zijn wortelstelsel.
Het bestaat uit een kruipende wortelstok waaruit korte, verdikte wortels groeien. Deze plant, die geen chlorofyl bevat, leeft in humusrijke grond op rottend plantmateriaal. De hier afgebeelde soort leeft in zeer schaduwrijke bossen, voornamelijk beukenbossen, en komt in heel Europa voor. De nestorchidee is een beschermde soort.
De koraalwortel (1), Corallo-rhiza trifida Chatel., ontleent zijn naam terecht aan de morfologie van zijn onregelmatig vertakte wortelstok. Deze bleke, zeer onopvallende soort mist ook chlorofyl en is inheems in de vochtige loof- of naaldbossen van de bergen in heel Europa. De plant is beschermt.
Deze elegant gegraveerde prent uit de 17e eeuw, gedrukt op handgeschept papier, heeft een tactiele kwaliteit die wordt benadrukt door de papierstructuur, de reliëflijnen en de plaatrand. Als onderdeel van het oudste en kostbaarste florilegium, Hortus Eystettensis, is deze prent een waardevol stukje geschiedenis en een betoverende aanwinst voor zowel antieke als moderne interieurs.
Over Besler's Hortus Eystettensis.
Het monumentale florilegium Hortus Eystettensis, voor het eerst gepubliceerd in 1613 door de Neurenbergse apotheker Basilius Besler, legt op artistieke wijze de bloeiende planten van de tuin van Eichstätt vast. Deze tuin, aangelegd door prins-bisschop Johann Konrad von Gemmingen bij zijn Beierse residentie, herbergde zowel lokale als exotische flora van over de hele wereld. Beslers folio bestaat uit 367 prachtig gegraveerde en rijkelijk gekleurde platen die meer dan 1000 plantensoorten uit de tuin weergeven. De gravures, gemaakt op grote vellen papier van 57 x 46 cm, benadrukken de sierlijke kenmerken van de planten en tonen hun ontwikkeling gedurende de seizoenen. De eerste editie van Beslers Hortus Eystettensis onderscheidt zich van de luxe-editie door de kalligrafische tekst op de achterzijde en het ontbreken van een watermerk.
Over Basilius Besler,
Basilius Besler was een apotheker uit Neurenberg die in 1613 een van de eerste grote botanische folio's maakte, Hortus Eystettensis (De Tuin van Eichstätt). In een tijd waarin botanische illustraties voornamelijk werden gebruikt om planten voor medicinale doeleinden te identificeren, creëerde Besler een monumentaal florilegium waarin de schoonheid van de planten voorrang kreeg boven hun farmacologische bruikbaarheid. Daardoor fungeert Beslers Hortus Eystettensis als een keerpunt in de geschiedenis van de botanische kunst, tussen de associatie van planten als geneesmiddel en planten als objecten van schoonheid.